Terrier Fun en Familiedag Zondag 12 september 2010

Gezondheid

GEZONDHEIDSINVENTARISATIE EN DE UITSLAG

Na een lange aanloop werd dan eindelijk in 2004 de enquête gehouden onder alle Border Terriers welke geboren waren in de jaren 1998-2001. Alle eigenaren werden aangeschreven en met een respons van bijna 60% was dat meer dan voldoende om de antwoorden te verwerken in een analyse.

Van de in totaal 1126 verzonden formulieren zijn er uiteindelijk 670 geretourneerd. De vereniging bedankt dan ook iedereen die zich zo betrokken voelt bij het welzijn van ons ras dat ze de moeite hebben genomen om de enquête naar beste weten in te vullen. Deze respons is hoog te noemen in verhouding tot vergelijkbare onderzoeken bij andere rassen.

Het gaat hierbij alleen om honden die ingeschreven staan in het NHSB (daartoe hebben we de medewerking van de Raad van Beheer gehad om de eigenaren te kunnen benaderen) dus alle stamboomloze Borders, die voor de willekeurige voorbijganger wel als Border Terrier herkenbaar zijn, zijn in deze enquête niet meegenomen en dus ook niet in de resultaten.

Daarbij moet worden aangemerkt dat er bewust gekozen is voor het enquêteren van de eigenaren hetgeen natuurlijk zijn beperkingen kent zoals emotie, herinnering e.d.
Hoewel er geen redenen voor zijn om te veronderstellen, moet altijd in het achterhoofd worden gehouden dat de respons “aselect” mag worden geacht, daar het altijd zo kan zijn dat eigenaren juist wèl of niet deelnamen aan de enquête om redenen die verband houden met het gevraagde.

Het onderzoek is uitbesteed aan het instituut “Genetic Counseling Services” (GCS), voorheen de mensen die de afdeling GGW bij de Raad van Beheer onder hun beheer hadden. Met hun expertise en al bestaande en gecontroleerde enquêteformulier was het ras in goede handen v.w.b. de verwerking en interpretatie van de resultaten.
Bij deze enquête werden de volgende doelen vastgesteld:

- Het in kaart brengen van de belangrijkste problemen in de Nederlandse Border Terrier populatie.
- Het geven van schattingen voor de frequenties waarmee deze problemen optreden.
- Het formuleren van conclusies en aanbevelingen t.b.v. de fokkers en de rasvereniging.

Voor aanvang van de enquêtes werden veronderstelde problemen geëvalueerd en meegenomen in de enquête alsmede de keuze voor de leeftijd van de te enquêteren dieren.

Het resultaat
De verkregen gegevens zijn vervat in een apart hoofdstuk onder het kopje “Conclusies en aanbevelingen”. Hieronder een deel van de conclusies en aanbevelingen uit het rapport.

1. Ten aanzien van de Algemene gegevens

- Een lidmaatschapspercentage van bijna vijfenveertig procent bij eigenaren van honden in de steekproef is, in vergelijking met dat bij andere onderzochte rassen, vrij hoog te noemen. Dat duidt op een sterke binding van een groot deel van de Border Terrier eigenaren met de vereniging. Dit blijkt ook uit het feit dat dit percentage in de verschillende jaargangen nauwelijks enig verloop kent. Ook het hoge responspercentage op de enquête (bijna 60%) duidt op een grote betrokkenheid van de eigenaars bij het wel en wee van hun Border. Het moet dan ook mogelijk zijn voor de rasvereniging een breed draagvlak te vinden voor een (verder) te ontwikkelen fokbeleid.

- Ondanks het feit dat vrijwel alle eigenaren (97,0%) aangaven voldoende en naar tevredenheid bij de aanschaf te zijn voorgelicht, bleek in de onderzochte groep 7,8 procent van de eigenaren op enigerlei wijze teleurgesteld in de verwachtingen die ze bij de aanschaf van de hond hadden.

- Het blijkt dat ruim 70 procent van de honden in de onderzochte groepen nooit op een hondenshow is geweest, kennelijk zijn voor die eigenaren andere aspecten van hun hond van belang dan het behalen van exterieurkwalificaties.

- Het sterftepercentage in het onderzochte leeftijdsgebied is, vergeleken met de meeste andere rassen, aan de lage kant. Als de meest voorkomende doodsoorzaak (in 46 procent van de gevallen) wordt een ongeluk opgegeven.

2. Ten aanzien van Gezondheid

- Wat gezondheid betreft, scoort de Border Terrier heel gemiddeld in vergelijking met andere rassen. Van ruim 49 procent van de honden in de onderzochte leeftijdsgebieden worden gezondheidsproblemen gemeld.

- Het meest gemelde probleem vinden we in de categorie 'Geslachtsorganen'. Bij reuen bestaat dit probleem voornamelijk uit het voorkomen van cryptorchidie of monorchidie, bij teven worden veel schijnzwangerschappen gemeld.

- Op de tweede plaats komen de problemen met 'Huid en Haar'. Bij vrijwel alle tot nu toe onderzochte rassen prijken problemen in deze categorie hoog op het lijstje. De Border Terrier is hierbij geen uitzondering. Het percentage is weliswaar hoog, maar steekt niet boven dat van andere onderzochte rassen uit.

- Het hoge percentage problemen bij het 'Zenuwstelsel' dient de grootste aandacht te krijgen. Bij bijna één op de twaalf Border Terriers worden hier problemen gemeld.

- Deze problemen met het zenuwstelsel zien we ook als we kijken naar het lijstje van (veronderstelde) rasspecifieke problemen. Epileptiforme aanvallen worden hier in een vrijwel even groot percentage als bij de algemene gezondheidsvraag gemeld. Bijna acht procent van de honden in de onderzoeksgroep lijdt hieraan. Uit de antwoorden is het niet duidelijk in welke mate er hier sprake is van een vorm van 'klassieke' epilepsie of van andere vormen van epileptiforme aanvallen.
Het is ten zeerste aan te raden hiernaar verder onderzoek in te stellen, indien mogelijk samen met de onderzoekers van de Faculteit Diergeneeskunde te Utrecht, waar onlangs een onderzoek naar “Canine Epileptoid Cramping Syndrome” (CECS) is gestart. Afhankelijk van de uitkomst van dit onderzoek zou dan een fokbeleid m.b.t. deze epileptiforme aanvallen kunnen worden geformuleerd.

3. Ten aanzien van Gedrag

- Eigenaren ervaren hun Border Terrier als een uitermate aangename hond. Vriendelijk, vrolijk en aanhankelijk zijn de kwalificaties die door driekwart van de eigenaren worden aangegeven. Slechts een klein aantal honden (één op de veertig) heeft minder positieve kenmerken zoals grommen en geneigdheid tot bijten.

- De karakteristieken nervositeit en angst verdienen alle aandacht in het fokbeleid. Dat één op de zeven honden als fel wordt gekarakteriseerd, lijkt tot de eigenheid van het (terrier)ras te behoren.

- Het thema 'probleemgedrag' verdient aandacht. Enerzijds is er het uitbundige gedrag, met name naar volwassen mensen, dat als een probleem wordt ervaren, anderzijds het gedrag naar andere honden. Voor zover dit tot de eigenheid van het ras is te beschouwen is het zaak dit bij de voorlichting aan de potentiële pupkopers te betrekken.

4. Ten aanzien van Fokkerij

-  Hoewel er een redelijke spreiding is in termen van aantallen fokdieren, zien we ook bij de Border Terrier de neiging tot het overmatige gebruik van een beperkt aantal dekreuen. We verliezen daarmee niet alleen erfelijke variatie van het ras, we bevorderen ook de verspreiding van het erfelijke materiaal van de te beperkte groep, hetgeen in volgende generaties tot inteelttoename en het massaal optreden van een of meer erfelijke afwijkingen leidt. De rasvereniging dient hier de vinger aan de pols te houden.

- Een vergelijking van de verdeling van de gezondheidsproblemen over de honden mèt en de honden zonder nakomelingen leverde, voornamelijk vanwege de lage aantallen, geen zinnig interpreteerbare resultaten op.

- Kijken we naar de verschillen in gedragsuitingen dan blijken teven waar mee gefokt is minder fel te zijn, minder grommerig en ook minder bang dan de overige teven.

- Castraties kunnen een wezenlijke bedreiging voor het fokkerijbeleid worden, met name waar het de teven betreft, waarvan op de leeftijd van 3 jaar al ruim 40 procent gesteriliseerd is. Uit het onderzoek blijkt slechts voor een deel van deze honden dat de aanleiding voor sterilisatie te maken heeft met in de honden gelegen oorzaken.

Wat nu?

Het bestuur en de commissie fokken en gezondheid hebben zich in samenspraak met GCS gebogen over de uitslag en de commissie heeft de conclusies en aanbevelingen nader uitgediept. Zij zal komen met een aanbeveling naar het bestuur om actie te ondernemen, welke acties ondernomen moeten worden en hoe dat zal gebeuren.
Het bestuur zal onafhankelijk daarvan de uitslag analyseren en dan waar nodig geacht actiestappen ondernemen.
Om het verslag beter te kunnen interpreteren, leek het het bestuur goed om de jaarlijkse fokkersbijeenkomst hier aan te wijden. Elders in dit blad vindt u de officiële uitnodiging.

Het verslag
De geretourneerde en verwerkte enquêteformulieren zijn vervat in een verslag dat vanaf nu voor iedereen te bestellen is. De rapporten zijn (in een beperkte oplage) verkrijgbaar bij GCS door overmaking van € 11,50 op bankrekening 69.90.51.509 t.n.v. Genetic Counselling Services te Hillegom, onder vermelding van “rapport Border Terrier”, (zie ook
www.gencouns.nl).
Mogelijk zal het rapport ook digitaal in een pdf-versie ten behoeve van onze website beschikbaar komen.

Namens het bestuur,
Elly Weijenborg-Weggemans